Avrupa’nın Gelecekteki Doğalgaz Tedariki Üzerinde Siyasi Stratejik Güç Oyunları
Azerbaycan kıyılarında yeni bulunan bir doğalgaz yatağından yapılacak sevkıyatın ileride Gürcistan ile Azerbaycan’ın Rus doğalgazına bağımlılığını azaltacağı, 660 km. uzunluğundaki bir doğalgaz boru hattının Bakü ile Erzurum’u birbirine bağladığı belirtiliyor.
Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan temsilcilerinin, 2007 yılında Azerbaycan doğalgaz yatağı Şahdeniz den başlaması beklenen doğalgaz sevkıyatının paylaşımı konusunda İstanbul da görüşmelerde bulunacaklar. Hazar bölgesi rezervlerini, Rus toprakları dışından dünyaya ilk kez bağlayacak olan boru hattı, Türkiye sınırı boyunca 2005 yılında tamamlanan Bakü-Ceyhan boru hattını izliyor, daha sonra ise Erzurum’daki Türk boru hattı sistemiyle birleşiyor. Yıllık 20 milyar metreküplük bir kapasiteye sahip olan boru hattı, ilk etapta tam kapasiteyle çalıştırılmayacak. Ayrıca, 2006 yılı sonunda öngörülen doğalgaz sevkıyatının başlangıcının teknik sorunlar nedeniyle 2007 yılına ertelendi. Gürcistan ve Azerbaycan, bu doğalgaz yatağı ve boru hattı ile uzun vadede Rus doğalgazı ithalinden kurtulmayı umuyorlar. Diğer taraftan, uzun vadede Türkmenistan’ın doğalgaz rezervlerini Hazar Denizi üzerinden Batı ya bağlayacak bir boru hattı yapımının da mümkün olduğu ifade ediliyor.
Dünyanın en büyük doğalgaz rezervleri, Rusya dışında İran körfezi ve Hazar denizi havzasında bulunuyor. AB de 2011 yılına kadar Nabucco boru hattı ile bu rezervlerle doğrudan bağlantı kurmak istiyor. Ancak Orta Asya doğalgazının da şimdilik tek sevkıyatçısı konumunda olan Rus şirketi Gazprom, projeyi engellemek için gerekli girişimlerde bulunuyor. Rusya, soğuk savaş zamanlarında elde ettiği, her türlü koşulda güvenilir bir tedarikçi olma ününü kaybetmeye başladı. Uzun ve başarısız pazarlıklardan sonra, Rusya’nın önde gelen gaz üreticisi ve gaz nakliye tekeli Gazprom, Ukrayna ya yaptığı sevkıyatı kış ortasında durdurdu. Bunun üzerine Kiev, eksik olan gazı Avrupa ya giden transit boru hatlarından aldı. Diğer taraftan, Doğalgazın artık bir siyasi silah haline geldiğini şimdilik en şiddetli hisseden ülkenin NATO yanlısı dış politikası ile bilinen Gürcistan olduğu, Rus sevkıyatlarına Moskova’nın belirlediği fiyatların ödenmemesi durumunda Gazprom un sevkiyatı durdurma tehdidinde bulunduğu, ancak yılmak istemeyen Gürcistan’ın Türkiye üzerinden Azerbaycan doğalgazına ulaşmaya çalıştığı ifade edildi.
(İsviçre NZZ gazetesi)
07-04-2009, 15:13
Avrupa’nın Gelecekteki Doğalgaz Tedariki Üzerinde Siyasi Stratejik Güç Oyunları
Benzer Konular
Normal
