ARMANÇ

Baba Tahirê Hemedanî bi navê din Baba Tahirê Uryan, yekem helbestvanê Kurd e ku bi Kurdî, zaravayê Lûrî nivîsiye. Baba Tahir, sala 935an li bajarê Hemedanê hatiye cîhanê. Di sala 1010an de jî çûye ser dilovaniya xwe.
Baba Tahirê Uryan di temenê gihîştî de dibe sofî û êdî felsefeyeke wî ya xwezayî heye. Çarînên Baba Tahirê Uryan bi nav û deng in. Baba Tahirê Uryan bandor li hemû helbestvanên hevdema xwe kiriye. Çend helbestvanên bi nav û deng ku di bandora Baba Tahirê Uryan de mane ev in: Helbestvanê faris Omer Xeyam, helbestvanê tirk Yunis Emre, Mewlana Celaledînî Rûmî, helbestvanên Kurd Meleyê Cizîrî, Ehmedê Xanî û gelek helbestvanên din.

Mijar, nîgaş û sembolên ku Baba Tahirê Uryan di helbestên xwe de bicîh kirin, ji aliyê gelek kesan ve weke ku yên wan bin, li wan xwedî derketine. Baba Tahir, ji ber ku helbestên xwe bi dilekî vekirî û bê otosansur nivîsîne, leqebê Uryan ango çilptazî lê kirine. Herwiha navê wî yê ku Baba Tahirê Hemedanî, bûye Baba Tahirê Uryan.

Baba Tahirê Uryan herî bêtir bi çarînan bi nav û deng bûye. Pêşî çarînên wî wenda bûn. Lê Rojhilatnasekî bi navê Edward Fitzgerald, salên 1880an 260 çarînên wî ji nava gel kom kirine û weşandine. Ji aliyê din ve çarînên wî ku hatin berhevkirin, li Tehranê hatine weşandin.